The Amish Experience; uitverkoop van het onverkoopbare

 

 

DSC04924

 

Drie vrouwen in zeer eenvoudige, traditionele klederdracht bakken pretzels in een al even eenvoudig keukentje. Ze praten en lachen met elkaar terwijl ze het deeg rollen en het gereed maken om af te bakken. We bevinden ons iets ten noorden van Bird-in-hand, een klein Amish dorp in Lancaster County, Pennsylvania. Aan het keukentje grenst een houten huis. De dwarsbalken zijn wit geschilderd, de rest van het huis is fel rood:het zou niet misstaan op ansichtkaart. Er scharrelen wat kippen op het erf. Op de brede houten veranda staan vogelhuisjes uitgestald, die de bezoeker kan aanschaffen, mocht hij daar gusting naar hebben.

Alles oogt alsof het uit de 18e eeuw komt; in Amish County staat de tijd stil. De Amish hebben, congruent aan hun streng protestantse inborst, enkel veranderingen geaccepteerd als deze absoluut noodzakelijk waren, niet als zij louter de lasten van het leven verlichtten. Dit heeft geresulteerd in het behoud van een traditionele samenleving, waarin ijdelheid verafschuwd wordt en behulpzaamheid de grootste deugd is. Ja, ik zou haast willen zeggen dat deze manier van leven een ongekende puurheid heeft behouden.

Ik zou het haast zeggen, totdat in de verte een voertuig komt aangehobbeld over de lange asfaltweg die de boerderijen met elkaar verbindt. Voorop het busje staat in zwarte koeienletters “The Amish Experience” gekalkt. Het busje stopt. Een lading toeristen wordt gelost. Ze kopen wat ansichtkaarten. Ze eten wat pretzels. Ze complimenteren de gids voor de authenticiteit van deze ervaring. Ze maken wat foto’s. Ze stappen weer in en verdwijnen. Wat is hier gebeurd? Wat is de significantie van deze gebeurtenis?

De boerderij is een vaste stop van de Amish express, die de nieuwsgierige toeristen de kans geeft hun camera’s dezelfde foto’s te laten nemen, als die in de brochures prijken. Foto’s van lachende vrouwen met kapjes op die werken in grote, weide velden. Amish mannetjes in karretjes die door paardjes worden voortgetrokken. Ondeugende kinderen spelend tussen de geiten. Ja, ik zou haast willen zeggen dat deze manier van leven een puurheid heeft behouden, die erg leuk staat op de vakantiefoto’s. Maar wat is de significantie van dit alles?

De grootste vraag is de volgende: zijn de symbolen van de Amish nog wel hun eigen gemeengoed? Zijn de traditionele klederdracht, de oude ambachten, hun mooie huisjes nog wel spontaan gegroeide vruchten van hun cultuur? Hoeveel kracht kost het om deze cultuur zich te laten reproduceren – en welke machten beïnvloeden deze reproductie? Op het moment dat de reisleiders bij de Amish aanklopten met hun lucratieve marketingplannen, op het moment dat de Amish hun boerderijen als stopplaats voor de Amish express lieten dienen, op het moment dat traditie zichzelf transformeerde tot handelswaar klapte hun cultuur zich om; in een reflexieve beweging bezag de cultuur van de Amish zichzelf en vormde zij zich naar iets dat zij niet was, maar wat het zou moeten zijn om de kassa’s te doen laten rinkelen. Het is alsof de Amish die de interactie met de toeristen aangaan plots zichzelf spelen, in plaats van simpelweg zichzelf te zijn.

Voorzichtig gaat dit proces, zo langzaam dat ieder verzet idioot lijkt. Maar het is duidelijk dat de roadside shops niet langer de winkels zijn die ze pretenderen te zijn: niet langer verkopend aan lokale boeren, maar precies alle waar uitstallend die de brochures aan de toeristen beloofden. En zo verandert langzaam het spontane in het spektakel, zo ondermijnt het toerisme dat waar ze zo naar verlangt: a slight sense of authenticity. Niet alle Amish doen mee aan deze waanzin, desondanks is de aanval die ze dienen te pareren venijnig: het is nooit een individu dat de betekenis van de symbolen bepaalt. Een massale roof van de Amish-tradities door het toerisme maakt het individuele verzet uiteindelijk zinloos.

Drie vrouwen in zeer eenvoudige, traditionele klederdracht bakken pretzels in een al even eenvoudig keukentje. Zijn ze Amish, of gewoon Amerikaanse acteurs? We bevinden ons iets ten noorden van Bird-in-hand, een klein Amish dorp in Lancaster County, Pennsylvania. Op de brede houten veranda staan vogelhuisjes uitgestald, die de bezoeker kan aanschaffen, mocht hij daar gusting naar hebben. Maar zou de bezoeker werkelijk verbaasd zijn als hij op het vogelhuisje het welvertrouwde ‘made-in-china’ ontdekt? Wat is toch deze perverse wens in ons, het bedrog te koesteren?

Maar het zijn inderdaad mooie vakantiefoto’s geworden

Zie ook mijn analyse van toerisme in het kader van Adorno’s cultuurkritiek

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s