Een Nietzscheaans Nieuwjaar: Amor fati!

Een Nietzscheaans Nieuwjaar!

Het is inmiddels Nieuwjaarsdag; 2017 is aangebroken en laat dat vreemde, in vele opzichten lelijke jaar 2016 achter zich. Ik herinnerde mij een spreuk van Nietzsche, geschreven in die fröhliche Wissenschaft, die ik graag met jullie zou delen. Het is af en toe moeilijk om nog van deze wereld te houden, die met rasse schreden naar een explosie van geweld en ellende lijkt te bewegen. In zijn Nieuwjaarswens roept Nietzsche zichzelf op om te leven naar de gedachte het noodzakelijke aan de dingen ook als het mooie te zien. Wat een gedachte! Wat een dapperheid met open vizier het leven tegemoet te willen treden! Hier mijn (vrije) vertaling van een gedeelte van deze Nieuwjaarsspreuk:

“Ik wil nog meer leren om het noodzakelijke aan de dingen ook al het mooie te zien: – zo zal ik een van hen zijn, die de dingen mooi maken. Amor fati: dat is vanaf nu aan mijn liefde! Ik wil geen oorlog tegen het lelijke voeren. Ik wil niet aanklagen, ik wil niet eens de aanklagers aanklagen. Wegkijken is mijn enige ontkenning. En, bovenal: ik wil ooit nog eens enkel een ja-zegger zijn!”

Hoewel mijn vertaling misschien wat krampachtig aandoet (en wie het Duits machtig is, raad ik aan het citaat hieronder in zijn volledigheid te lezen), hoop ik dat de kracht van deze spreuk toch zijn weg tot jullie vindt. Amor fati, dat betekent ‘liefde voor het lot’; het is de opdracht hoe dan ook van het leven houden. Dit thema van liefde voor het onvermijdelijke speelt door het gehele oeuvre van Nietzsche. Het is een spreuk waaruit wij ook nu inspiratie kunnen putten. Nu meer dan ooit is het namelijk onze opgave te leren van het leven en de wereld te houden zonder het lelijke daaraan te ontkennen, zonder te vervallen in dagdromen weg van het leven dat zich hier voltrekt. We moeten niet opgeven, niet vervallen in utopisch gezwam, maar zelfs in het naderende lijden nog het leven beamen.

Hier op aarde moet het gebeuren, waar de dingen zijn zoals ze zijn. Het leven kent geen buitenkant, zodat we het enkel van binnenuit volledig kunnen omarmen. Het laat zich immers niet opdelen in stukken, doormidden snijden, zodat we de rookworst kunnen eten zonder ons door de boerenkool heen te hoeven ploegen. Lijden en liefde, eenzaamheid en vriendschap: het ene ontstaat pas met het andere. En wie de schoonheid erkent in het hoge zowel als het lage kan pas van zijn leven een kunstwerk maken.

Ik wens jullie het volgende, ook namens Nietzsche, toe: dat we allemaal ja durven te zeggen tegen de volheid van het leven en de rijkdom van het bestaan. Misschien breken we dan uit de steeds nauwere cirkels van onze verlangens en erkennen wij de waarde van het rauwe aan het leven, zowel als van het comfort.

Zum neuen Jahr. — Noch lebe ich, noch denke ich: ich muss noch leben, denn ich muss noch denken. Sum, ergo cogito: cogito, ergo sum. Heute erlaubt sich Jedermann seinen Wunsch und liebsten Gedanken auszusprechen: nun, so will auch ich sagen, was ich mir heute von mir selber wünschte und welcher Gedanke mir dieses Jahr zuerst über das Herz lief, — welcher Gedanke mir Grund, Bürgschaft und Süßigkeit alles weiteren Lebens sein soll! Ich will immer mehr lernen, das Notwendige an den Dingen als das Schöne sehen: — so werde ich Einer von Denen sein, welche die Dinge schön machen. Amor fati: das sei von nun an meine Liebe! Ich will keinen Krieg gegen das Hässliche führen. Ich will nicht anklagen, ich will nicht einmal die Ankläger anklagen. Wegsehen sei meine einzige Verneinung! Und, Alles in Allem und Großen: ich will irgendwann einmal nur noch ein Ja-sagender sein!

Advertenties

Een gedachte over “Een Nietzscheaans Nieuwjaar: Amor fati!

  1. […] zijn geschrift Gelatenheid – het boek waarop Peter Sloterdijks vertoog berust. Ten tweede dat van Nietzsche in zijn Also sprach Zarathustra, waarin hij oproept de aarde trouw te blijven. Beide perspectieven […]

    Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s